Sag kalan görgü tanigi Andon Saviçanov´un
teybe alinan orijinel ses kaydi
25. Ekim 1949 yili, Üsküp
Dayak programimizda vardi
Hangi yil? ;1 946.
Bir sabah astegmenim geldi ve bana, okula
hazirlan dedi. Yalan söylediler...
Bizi yok etmek istediler.
...Tüm birliklerden topladilar bizi
ve kamyonlara yüklediler.
Bir adaya götürdüler. Ege Denizinde bir kamp
Neden buradasin? Bilmiyorum.
Komunist Partisinden vazgeçtigine dair beyan
imzalayacaksin.- Neden? Ben Komunist degilim ki.
Beyan imzalamaya gerek yok. Neden?
Ben asker olmak için gelmedim ki.
Sadece neredensin, hangi köydensin
sorarlardi ve devamli dayak atarlardi.
Sen, nerelisin? Filirna'dan.
Ve yine dayak. Bacaklarimiz kandan
sisinceye kadar dayak atarlardi.
Neredensin? Karacova´dan.
Hangi köy? Novo Selo,ve yine dayak.
Digeri, nerelisin? Seres´li.
Hangi köy? Filanca köy. Zavalli,
öyle dayak yedi ki... lste böyleydi.
KARA TOHUM
Roller:
Yönetmen:
Götürün!.
Sen!
Adin ne? Andon Saviçanov.
Nerelisin? Sarakinovo, Makedonya!
Neden buradasin? Bilmiyorum yüzbasim.
Bir gün astegmenim dedi bana Andon
silahini teslim et ve yola hazirlan.
Ben askerim, hadi dediler, yüklediler
ve iste buradayim.
Bilmiyorsun demek? Neden saçin yok?
Onu da bilmiyorsun. Kaslarin nerede?
Onu da bilmiyorsun. Kiral taci nasil duracak?
Dogustandir sayin yüzbasim.
Oku, duysun... ve imzalasin!
Andon Saviçanov, Sarakinovo köyünden
saçsiz, kassiz...iste buraya imzala.
Neden imza? - Kayit için.
Birkere bunu imzalamistim!
Uyan! Galiba bu gece buradalar.
Ne yapiyorlar. Biz gerçek mahkum degiliz.
Nah degiliz. Bu esyayi giydigimiz için mi degiliz?
Diyorum sana, bizi iyice yoguracaklar.
Görünsünler sadece! Karsi tarafa geçirelim!
Kim yapti bunu? Sen.
Digerleri kamyonlara! Kim onu ele verdi acaba?
Bunlar bizi yok edecek!
Su kafasi çiplak popoya benzeyene dikkat edin!
Lanet olsun, yine bir taraflara götürecekler.
Fazla konusmasan daha iyi olur.
Dostun yok yaninda. Ayriildi senden.
Kafamdan uzak durmak ister.
lste orada, yaliniz. Affetmelisin onu.
Hava! Su!
Sakin olun!
Kapagi açalim, temiz havaya çikalim.
Burada kokumuzdan ve çisimizden bogulacagiz.
Neyiz biz, asker mi, hayvan mi?
Ne bakiyorsunuz bana öyle, açin kapagi!
...Kapagi açin! ...Açin kapagi, hadi yavas yavas
Ananiza sizin...
Gitti ögrenci! Öldürecekler!
Bizim tohumdan mi? Evet
Kapat. Öldürdüler adami.
Ada degil mi?
Birer birer çikin!
Hazir Ol!
Ülkeme hos geldiniz. Ben sizin yeni komutaniniz.
Simdiden sonra sizden sorumlu benim.
Burada fazla kalmazsiniz umarim!
Acaba bizden önce burda daha kaç kisi kalmistir?
Onu biraz daha yakindan taniriz.
Kimi formaliteleri hallederiz.
Simdi de Kiral onuruna onun sarkisini söyleyelim
Sarki duymak istiyorum! Sarki emri gelmistir.
Sarki. Sen, neden sesin çikmiyor.
Sana soruyorum. Neden söylemiyorsun?
Adin ne senin? Andon Saviçanov,
Sarakinovo köyünden, Makedonya.
O zaman neden bu sarkiyi söylüyorsun?
Astegmenim, bu... ... ofisimde!
Sen, delikanli, sen uzun boylu. Yaklas!
Emredin Binbasim. Hristos Seglamov.
Yaklas. Su istermisin? Günes kurutmus sanki.
Evet binbasim... günestendir.
Üç gündür su içmedik.
Agzini aç. Biraz su dökeyim.
Otur suraya. Konusalim biraz.
Harika. Düsünebilirmisin bir tüy bile yok.
Ne kafada, ne yüzde, ne de gözleri üstünde.
Susadin degil mi? Biri, çoktan içmediniz dedi...
Buyur! Sagolun binbasim!
lstermisin biraz daha? Sagolun binbasim!
- Bu ne astegmen Maki?
Bu deniz suyu. Bir daha tekrarlanmasin!
Basüstüne efendim.
Sana iyi mi geldi? - Hayir, fakat emretmistiniz.
Bir daha verseydim? - Onu da içerdim.
Düz dur be seni gidi eskiya piçi, seni.
Neden saçin, sakalin kaslarin yok?
Dogustandir, sayin binbasim.
Nerede dogdun, anlat herseyi sirasiyla!
Andon Sarakinov, Sarakinovo köyü
Kaymakçalan dagi eteklerinden.
Kaymakçalan ha? O eskiya köylerinden?
Komunistler! Oradan siz hep komunistler.
Endoplariz binbasim. Türkler gelmeden
önce de orada yasardik.
Krali sever misin? Emrindeyim, binbasim.
Öyleyse, onun taraftari oldugunu
ve örgütten vazeçtigini ispatlamak için imzala!
Ben köylüyüm, binbasim, baska hiç bir sey.
lmzalamak istemiyorsun? lmzalamazsin?
lndir pantolonlarini! Arkani dön!
Harika! Mükemmel!
Yesene! Balik ye! Yesene, hadi ye!
Balik, baliktan ye! Deniz suyundan da tuzlu.
Sana bir porsiyon daha lazim.
Ya sen! Sana da biraz ister!
Su getiriyorlar. Beni takib edin!
Dur! Teker, teker! Herkes su alacak.
Ne oldu. Susamadin mi? Hayvan. Kendi kanimizi
içmemizi istersin.
Kani, ha? Güçlü insan.
Nereden bu irade? Ögrencinin etkisi.
Nasil dayanacagim! Baska birsey düsün!
Nasil düsüneyim ki, iki aydir uyku
girmiyor gözüme!
En zor olunca kendiliginden gelir.
Uyuyormusunuz? Hayir.
Söylesenize bir sey.
Astegmen Maki'nin laflari yetmedi mi?
Su orada yatani.
Binbasiya götürün!
Ey, siz. Durmayin. Hadi, öküz.
Ne oldu? Binbasi onlara ne yapti?
Seni binbasi çagiriyor.
Hepimizin sonu böyle olacak. Niko nerede?
Yine binbasinin yanina götürdüler.
Çogu imzaliyor.
Birak onu da, sonra aramizda kaliyorlar
insan kimden korunsun bilemez.
Niko'nun da isi tamam.
lnanamiyorum. Vah, Hristos vah!
Delikanli, bu adam kim? - Mina.
Bakiyorum, asker degil. - Siyasi.
Hayati hep hapislerde geçti. 30 sene
tas ocaklarinda tas kirdi.
Su yasli adam mi? - Evet.
Tas ocaginda fitili yakip bagiriyormus:
Mina geliyor!
Keski ver! Ne yapiyoruz? - Kilise. - Kilise mi?
Binbasi bize Tanriyi da getirmek istiyor.
Ne insa ediyorsunuz? - Kilise.
Kime? - Bize.
Binbasi bizi imana sokmak istiyor.
Ne insa ettigimi bilmiyordum... bugün
söylediler ve damarda kanim durdu...
Simdiye kadar hiç Tanri evi insa etmedim.
Bu cehennemde Tanri evi? Hasta etti beni.
Sen kiliseden degil korkudan hastalandin.
Çekil! Dur!
Gemiden kediyi ve bir çuval getirin!
Nezarethaneye!
Ne duruyorsunuz? Hadi isbasina!
Nasil dayaniriz daha bir sorgulamayi?
Oraya çagirdiklarinda bunu düsüneceksin.
Nöbette her gece Maki karsima kirbaçla çikar,
ve hep ayni seyi sorar: Adin ne? Neredensin?
Dayak atar ve sorar. Gelirse dayanacaksin.
Binbasiya dayanirsin. Ya Maki´ye?
Ve hep o lanet olasi imza için.
Seni kim durdurur ki? Sen binbasiya gitmistin.
Biliyorsun ya, o zaman neden soruyorsun?
Oradan ayakta bir tek sen döndün.
Done sen beni suçlarsin, Keske imzalasaydim.
Komunist degilim. Yasamak istiyorum.
Köyüme papaz ve ögretmen asla giremezdi.
Papazi, tirasli ve mantisiz göndermisler.
Ögretmeni ise taslayarak kovmuslar.
Neyi imzalayayim ki? Beygir degilken imza
ile beygir oldugumu mu itiraf edeyim?
Yeter Done, faydasi yok. Birakin beni.
Ben kendime bakarim.
Dur!
Yakinda kaynak var. Mataralari alin.
Acele edin! Maki ile suya gidecegim.
Digerleri nerede? Gittiler, bunu biri biliyor.
Olsun. Orda buluruz. Beni takib edin.
Demek siz doldurdunuz!
lçtik de, sayin astegmenim.
Birakin mataralari!
Ayakkabilari soyun ve kosarak tepeye çikin
ve geriye! Acele edin.
Siz üçünüz, biraz tas kirin dönünce
onlara yumusak gelsin.
Simdi de paçalari sivayin ve kilim üzerine diz çök.
Yapmayin ne olur! lmzalayacagim.
lmzalayacaksin. lyi. Uzatin ellerinizi.
Birer tas koyun. Daha büyük.
Birazdan döneriz.
Ben senin tasini da tasirim.
Durma!
Çabuk.
Hristos!
Sen, bagiran!
Bu kaçmak istedi.
Ya digeri? - Hep beraberdirler.
lyi görünüyorsun. - lstahim yerinde binbasim
Demek ki yemekler iyi.
Ben bu adada yetisen her seyi yerim: ot,
yaprak, kertenkele ve avlarsam yilan da!
Ya balik? Ya çorba?
Bazen kumlara gömerim sayin binbasim.
Çok tuzludur. Sonra susarim.
Kaçmak istemedin. Suya gitmek istedin degil mi?
Evet binbasim. Son tasi götürdüm ve birkaç
damla var mi diye sormak istedim ve
yürüdü. Sonra beni denize attilar.
Yalan! Yalan!
Birak onu astegmenim! O iyi bir insandir.
Kaçmak istememis, sadece su istemis!...
Kemiklerin tamamen kurumus...
Testileri görüyormusun? Hepsi dolu.
Deniz suyu.
Bu deniz suyu ise, digeri degildir.
Biri tatli sudur... Bul onu!
Simdi imzalarsin canim, ister istemez.
Paris ilkidir, ya digerleri?
Yeter!...
Nezarethaneye! Olgunlassin, belki sonra
hatirlar adlari!
lmzala! lmzala! lmzala!
lstersen tükür yüzüme!
lstersen tükür be adam!
Biliyorum, beni asla affetmeyeceksin!
Dayanamazdim artik. Yasamak istiyorum.
Sen herzaman, herkes kendini baksin derdin.
Sen isini bitirdin. Örgütlü olmadigimizi biliyorlar.
Çubuk içinde sigara var! Al! Yalvaririm!
Serbest edin onlari!
Hristos´u gören oldu mu?
Hristos! Benim, Done.
... mesgulum, isim var, Maki´ye bin besyüz
sinek toplayacagim...
...mektup için, kadinlar, çocuklardan.
Sinek isterim ... seninkilerine emret...
Yakalasinlar... Sinek isterim,
mektup, kadin, çocuklar için.
Hazir ol!
Vatanimiz bugün en büyük gününü kutlar,
Bagimsizlik gününü, özgürlük gününü.
Bugün çalisilmayacak!
Bayrami kutlayacagiz. Sarki söyleyelim!
Devrim gününü hatirlayalim!
Sarki! Sarki! Sarki emri var!
Söyleyelim binbasim! Sarki söyleyelim!
Kimin sarkisini söyleyelim?
Sizin mi, bizim mi?
Yardim etmiyorsunuz! Sinek avlamazsiniz.
Al sana. Öküzler. Sen, Kaymakçalan
köylerindensin, öyle mi? Komunist yuvasi, al sana!
Sen demek imzalamak istemezsin öyle mi?
lmzala! lmzala! lmzala!
Su istermisin?
Sarki!
Sarki mi istersin?
Sarki söylensin emredildi. Hadi. Emir geldi, söyleyin
Hadi. Emir var, sarki söylensin!
Taslar, tas getir, çabuk. Hayir, bekleyin.
Durun, durun. Dur, bekleyin.
Hayir, durun! Hayir, dur! Bir mitralyöz kurtaralim.
Bekleyin, durun! Öküzler. Bekleyin! Bekleyin!
Öküzler, durun. Hayvan. Hayir, hayir!
Bulduk onu, gizlenmis... Kilisede.
Bütün ikonalari kirmis.
Bu, karsinizda gördügünüz bu,
Kilisenizi dagitmis. lnancinizi geri çevirmek
için yaptirdik kiliseyi.
Tanriya ve Meyrem Anaya karsi inancinizi.
Sinekler...
Sinek avlamak istemediler lmzalamazlar.
Sanki komunisttir. Agizlarini açmiyorlar.
Baglayin onu!
Teker teker yüzüne tükürün!
Tükürün!